Son dönemde genç ressamlar içinde en beğendiklerimden biri Didem Erbaş. 30’lu yaşlarına henüz başlamış olan Didem’in çalışmalarını ilk gördüğümde gerçekten heyecanlandığımı hissetmiştim. Sanat eseri beğenmek son derece özneldir elbette, onun eserlerinde beni çeken şey ise genç bir sanatçı olarak, duygularını, içinden çıkarken yaratabilecekleri hasara aldırmadan paylaşabilmesi, bundaki samimiyeti ve ustalığı. Bazen minik bir fırça darbesiyle simgeleşen bir duygu yoğunluğu, fiziksel boyutunun çok üzerine çıkarak bütün resmi hâkimiyetine alabiliyor. Tabii izleyiciyi de… Bir sanatçıya eserlerini anlattırmak, ondan sanatını anlatmasını istemek çok saçma geliyor bana. Yine de en azından tema üzerine konuşturabilirim diye düşündüm ve Didem Erbaş’a birkaç soru sordum. Onun eserlerine bakarken bir yandan da sohbet notlarımızı okumak ilginizi çekebilir.
Gayet güzel anlattın aslında, benim bu sözlerin üzerine diyeceğim ve ekleyeceğim bir şey kalmadı! Çünkü gerçekten çalışmalarımı yaparken hissettiklerimin birçoğu bunlar ki sana da bunları hissettirebildiysem bu benim için büyük bir başarı! Proust’un bir sözü var: “Günlük hafızanın parlak aydınlığında, geçmişin hayalleri yavaş yavaş solar, silinir, sonunda geriye bir şey kalmaz; onları bir daha bulmamız mümkün değildir artık.” Benim için “Kayıp Zamanın İzinde” isimli çalışmam, unutulmak istenmeyen anıların, hafızalarda ve somut olarak elde kalan hatıralarla birlikte, kime ait olduğu belli olmayan fotoğrafların birleşimden oluşan, mekânla geçmiş arasında bağlantı kuran bir yerleştirmedir. “Zihnimize giren şey yavaş yavaş dağılır, kalıcılık ve süreklilik hiçbir şeye bağışlanmamıştır, acıya bile” der Proust. Belki de o ufak anıyı yeşertecek olan bir şeyler vardır hâlâ geçmişte. Bu, belki ufak bir hatıra fotoğrafı, belki de kime ait olduğu belli olmayan küçük bir vesikalık fotoğrafın bizde bıraktığı anlık etkidir. “Kayıp Geçmiş”, “Pogrom”, “Suret” ve “Kutla-ma” adlı çalışmalarım “Kayıp Zamanın İzinde”nin aksine unutulmak zorunda kalınan bir geçmişin hikâyesi. Kimlik, toplumsal bir varlık olarak birinin, bir “kimse” olmasını sağlayan bir araçtır, suret ise bunun bir kopyası niteliğindedir. “Kayıp Geçmiş”, tarihte azınlık gruplarına karşı yapılan saldırıların bir sureti aslında. “Suret” ise kaybolmuş, eksilmiş, yarıda kalmış portrelerin görünmeyen bir yansıması…
“Vicious Circle”, “Obstacle” ve “Discipline”de (ve de ona benzer olan “Untitled”) ele aldığım şeyler genel olarak, gündelik yaşam doğrultusunda toplumun bize vermiş-dayatmış olduğu baskılar üzerinden bir tanımlama diyebilirim. Yani mesela “Discipline”, çocukluğumuzda zorla takılan yakalar, kurdelelerle sıkı sıkıya örülen saçlar, zorla giydirilen siyah önlükler ve zorunlu bir toplu fotoğraf çekme hali. Aslında bunlar şu an düşündüğümde çok güzel hatıralar gibi geliyor, oysa o yıllarda, yaşadığım her an bir “işkence” gibi gelirdi!
Yaptığım her iş malzemenin ne olduğuna değil, düşüncemi her ne şekilde olursa olsun ifade etme biçimi üzerine kurulu. Yani benim için asıl önemli olan malzeme değil, düşüncemi sanatsal bir biçimde aktarabiliyor olmam. Mesela senin gördüğün resimlerimi ağırlıklı olarak yağlıboya tekniğiyle yaptım, gerekli yerlerde fotoğraflar kullanıp kolaj haline getirdim.
Ancak bir galeriyle anlaşınca sergi açabilirsin, bense henüz bir galeriyle anlaşmadım. Şu sıralarda önceliğimi sergiden ziyade kendimi geliştirme çalışmalarına verdim. Bu yaz sonunda Salzburg Yaz Akademisi’ne gideceğim mesela. Tania Bruguera adında bir sanatçı ile çalışacağım. Oradan Berlin’e geçip çeşitli hocalarla görüşüp eğitimimi Almanya’da sürdürme kararındayım. Sonra, yani günü gelince sergi de açacağım elbette.