

Xavier Dolan’ın “Heartbeats” filminde slow motion sahnelere eşlik eden yakın plan çekimler ve detaylar, geleneksel Japon modasına selam gönderen “Aşk Zamanı”; Helmut Newton ve Peter Lindbergh’in siyah beyaz karelerinden oluşan bir moodboard’a sahip “Lotus Eaters” (Kabak Çiçekleri), Fransız tasarımcı Jean-Paul Gaultier’nin aşçı, hırsız, karısı ve aşığı için tasarlamış olduğu dolap; David Bowie ve Susan Sarandon’un “Açlık”ta asi İngiliz akımından aldığı ilham, Audrey Hepburn’un “Tiffany’de Kahvaltı” ve “Şahane Macera “filmlerindeki Givenchy ortaklığı, Diane Keaton’un “Annie Hall”daki androjen silüeti ve iki kez vizyona adapte edilen “Muhteşem Gatsby”nin gardırobu. Moda, modacılar ve fotoğraf sanatçıları yönetmenlere ilham veriyor, biz de dergiyi hazırlarken sinemadan ilham alıyoruz.

Fransız modasının sinemayla olan flörtü belki de aşkların en güzeli. 2008 yılında 71 yaşındayken hayatını kaybeden Fransız tasarımcı Yves Saint Laurent moda dünyasının en etkili tasarımcılarından olarak gösteriliyor. Sanata yapmış olduğu göndermelerle ve kadın giyimine soktuğu smokin kavramıyla tanınan Yves Saint Laurent, bu yıl iki ayrı filmle vizyonda yeniden hayat bulmak üzere. İlki Jalil Lespert’in yönettiği “Yves Saint Laurent”. Film Fransız tasarımcının (Pierre Niney) kariyerinin başlangıcını ve Pierre Berge (Guillaume Galliene) ile olan ilişkisini odak noktası olarak seçmiş. İkinci film “Saint Laurent” ise tasarımcının 70’lerdeki ününü konu alıyor. Dizlerimizi titrettiren bir kadroya sahip olan filmde Gaspard Ulliel, Lea Seydoux, Louis Garrel, Jeremie Renier bir arada. Sinemaseverler bir yıl içinde aynı temanın iki farklı yorumunu izlemeye alışkın. Bakınız 2012 yılındaki iki farklı Hitchcock ve Pamuk Prenses anlatımı. Yves Saint Laurent hikâyelerinin bir benzerine de (hatta hikâyeler olay örgüsü açısından birbirlerine inanılmaz ölçüde benziyorlar diyebiliriz) Coco Chanel’le tanıklık etmiştik. Audrey Tautou’nun Matmazel Chanel’i canlandırdığı “Coco Chanel’den Önce”, tasarımcının henüz moda dünyasında belirli bir yer edinemeden önceki dönemini anlatıyor. Jan Kounen’in yönettiği film “Coco Chanel & Igor Stravinsky” ise iki sanatçının yasak aşkını gözler önüne seriyor. Başrolde muhteşem Anna Mouglalis ve Mads Mikkelsen var.

Podyuma gönderdikleri kıyafetlerle, markalarını anlattıkları kampanya çekimleriyle aslında tasarımcıların neler düşündüğünü, neler anlatmak istediklerini çok iyi anlıyoruz. Hayal dünyalarını başka disiplinlere yansıttıklarında ise çok seviniyoruz. Zira bakış açıları ve konuları ele alış yöntemleri herkesten daha farklı oluyor. Bu yüzden Tom Ford’un 2009 yılında filme aldığı “Tek Başına Bir Adam” kreatif yönetimiyle dikkat çekmişti. Christoper Isherwood’un romanından uyarlanan filmi Bay Ford’un gözünden izlemek 60’lı yılların şıklığına nostaljik bir zarafet içinde tanıklık etmek anlamına geliyordu. Ancak “Konu moda filmi olduğunda kimse Karl Lagerfeld’in eline su dökemiyor” desek pek de abartmış olmayız. Kameranın arkasına kimi zaman Chanel için hazırlamış olduğu koleksiyonları tanıtmak için, kimi zaman da markanın ruhunu daha iyi anlatabilmek için geçiyor. Onun filmleri daima siyah-beyaz dünyaları ve Fransız Rivierası’nda yaşanan görkemli hikâyeleri konu alıyor. “The Tale of a Fairy” ise yazdığım cümlelerin ete kemiğe bürünmüş hali. Kısa filmde Fransız aktris Anna Mouglalis’ye moda dünyasının en karakteristik yüzleri Kristen McMenamy ve Freja Beha eşlik ediyor. Lagerfeld’in, Chanel’in değişik dönemlerini anlattığı filmlerde ise tasarımcıyı Keira Knightley ve Geraldine Chaplin gibi isimler canlandırmıştı.

Vizyonda izleme şansını yakaladığımız üç farklı film aynı şeyi söylüyor: Kapalı kapılar ardında dönenler ve çarpıtılmış gerçekler. Bir parça Marilyn Monroe hayatı kıvamında yani… 2007 yılında Meryl Streep’e 14. Oscar adaylığını kazandıran “Şeytan Marka Giyer” henüz dergi dünyası, belgesel filmlerine meze olmadan çok evvel girmişti yönetmenlerin markajına. Streep’in karikatürize ettiği genel yayın yönetmeni Miranda Priestly, Cruella de Ville’in yeni bir sürümü gibiydi. Streep’in referansını aldığı isim ise çok açık bir şekilde Anna Wintour’du. Bunu fark eden buzlar kraliçesi Wintour sonrasında karşı atağa geçti. Amerikan Vogue dergisinin Eylül 2007 tarihli sayısına odaklanan “The September Issue” bir derginin yapım aşamasında yaşanan olayların perde arkasını yansıtıyordu. Efsanevi editörler Anna Wintour, Grace Coddington ve kapak yıldızı Sienna Miller’ı bir parça daha yakından tanıma şansını yakalatan film aynı zamanda tüm ihtişamıyla elimize ulaşan dergilerin hangi şartlar altında hazırlandığını da anlatıyordu. Ve “Matmazel C.” 10 yıl boyunca Vogue Paris’in baş editörlüğünü üstlenen Carine Roitfeld dergiden ayrıldıktan sonra kendi yayını CR Fashion Book’u kurmaya karar verir. Yapım tıpkı “The September Issue” filminde olduğu gibi dergi hazırlamanın nasıl bir şey olduğunu anlatıyor. Fransız yönetmen Fabien Constant tarafından kameraya alınan belgesel aynı zamanda sahip olduğu zarif detaylar nedeniyle “cool” Amerikan yapımı benzerinden bir tık daha havalı.

“Bill Cunningham New York” şehri ve sokakları anlatıyor. Hikâyemizin kahramanı ise bisikletin selesinden inmeyen New York Times için efsane sokak modası karelerini yakalayan Bill Cunningham. Usta fotoğrafçının ise imza değerinde bazı belli başlı kuralları var. Mavi montunu üzerinden çıkarmıyor (kültür bakanından nişan alırken dahi) ve sadece kıyafetleri parayla satın alan insanları yakalıyor. Yani sokağın ruhunu yansıtan gerçek insanları… Fransız asıllı Amerikalı moda fotoğrafçısı ve yapımcı William Klein tarafından yönetilen Fransız sanat filmi “Who Are You Polly Maggo?” 60’lı yılların modaya ve modellere bakış açısını yansıtıyor. Dönemin önemli moda dergilerinin kapaklarında yer alan oyuncu ve model Dorothy McGowan’ın başrolde olduğu ilk ve son film olduğunu da hatırlatalım. Couture’daki fütüristik detaylar, 60’ların Chelsea kızları, modaya esprili bir bakış açısı ve süper modellerin peşinden koşan zengin beyler. Klein dünden bugüne modayı mercek altına alıyor.

Modanın sadece pahalı kıyafetler ve onları giyerek tavır sahibi olunabileceğini gösteren Sofia Coppola’nın Pırıltılı Hayatlar’ı izleyiciyi şaşaalı gardıropların içine davet ediyor. Moda çekimlerinin kulislerini anımsatan sahneleriyle pırıltılı ancak içi boş günleri anlatmasıysa kimilerine göre modanın gerçek tanımı. Geçen ay kaybettiğimiz Alain Resais filmi “Geçtiğimiz Yıl Marienbad” ise yalın ve sade zarafetin birebir tanımı. Tıpkı Dior kadını gibi… Siyah-beyaz çekimlerin rafine güzelliğinde akan sahneler ise Münih etrafında yer alan heybetli şatolarda geçiyor. Sürrealist bahçeler, cenneti ya da sanatı başka bir açıdan yorumlarken şatonun duvarlarındaki altın işlemeler ihtişamın altını çiziyor. Filmin aynı zamanda birçok tasarımcı ve moda fotoğrafçısına ilham verdiğini de söylersek bu dünyaya ne kadar yakın olduğunu anlatmış oluruz sanırım. Çekimleri İtalyan Riviera’sında ve Milano’da gerçekleştirilen “Benim Adım Aşk” ise Jil Sander ve Fendi’nin kampanya görsellerini anımsatıyordu. Milano’daki katedrallerin gölgesinde yürüyen bir Tilda Swinton. Saf İtalyan düşü… Tıpkı Yetenekli Bay Ripley filminden Cate Blanchett gibi.


