
Beş köpek ve beş kediyle paylaşıyoruz. Biz üç kişiyiz, onlar 10. Bir aradayız, bir aradalar. Hepsi bizden daha insan. Meselâ köpeklerimizden İnci üç tane yavru kedi büyüttü koynunda. Bir tanesini de bir alışveriş merkezinin otoparkında yaralı bulup eve getirdi, gözü gibi bakıp sağalttı. Onlardan neler öğreniyoruz neler. Hayvanlarla bu imrenilesi ilişkiyi nasıl kurdunuz peki? Ailenize katılan ilk üye hangisiydi?
Bizde hiç ilk olmadı. Hayvanların arasında, onların dostluğundan pay alarak büyüdük. Tavşanlarımız, kaplumbağalarımız, kedilerimiz, köpeklerimizle yaşadık hep. Sokakta çaresiz bir hayvan görünce alır eve getirirdik, annelerimiz de bize destek olurdu. Derin iz bırakanlar oldu tabii. Meselâ Lucky. Eve gelen misafirin elini öpüp ona şeker tutan bir doberman düşünün. “Yavrularından birini ver de yiyelim” diye şaka yaptığımız zaman bize üç gün küsen bir köpekti Lucky. O kadar derin iz bıraktı ki hepimizde, kızım eve giren fareyi koruma altına alınca yazdığım romanın hem kahramanı hem de ismi oldu Lucky.

İnsanlığın sorunu kendi egosu ve kibriyle hayvanlarla değil. Hayvan bu kibirli yaratığın gözünde “altta” olanı, “tepelenebilecek” olanı, tepelendiği zaman “suç ve günah sayılmayacak” olanı temsil ediyor. Kibir karşındakini senden aciz, akılsız, yoksul ve güçsüz görme illetidir. Bu duyguya bir kez kapılırsanız tedavi edilmeniz gerekir. En iyi tedaviyi de hayvanat yapar. Bir bakarsınız kerli ferli bir adam çömelmiş iki büklüm köpek dışkısı temizliyor. Siz üstü başı temiz, kazağına kedi tüyü yapışmamış, pantolonuna köpek salyası bulaşmamış, halısına kuş yemi dökülmemiş hayvan sever göremezsiniz çünkü onlarda kibir olmaz. İnsan, hayvanlarla olan sorununu giderebilmek için öncelikle kendisiyle sorununu gidermek zorundadır. Kendini, bir hayatın hükmüne râm edebilecek kudrette gördüğün sürece sevgi senin hayatında belirleyici rol oynayamaz. Sevdanın yörüngesinden geçemez, aşk diye bir şeyin var olduğunu dahi bilemezsin. Kapalı gelmiştin, açılmamış bir mektup gibi iade edilirsin kaderine.
Hayvan bedeninin giyinmek ve beslenmek için kullanıldığı bir dünyada onları eşit varlıklar olarak görmek kolay değil. Bu açmaz nasıl aşılabilir sizce?
Kolay değil. Bir sokak köpeğinin başını okşuyoruz, kapımızın önüne bir kap su koyuyoruz, ekmek kırıntılarını güvercinlerle paylaşıyoruz, yaralı bir kedi görünce alıp veterinere götürüyoruz diye azar işittiğimiz bir memlekette yaşıyoruz biz. İnsafsızlar, bir de lâf bellemişler “Onca insan aç dururken!” diye başlıyorlar homurdanmaya. Sanki kalplerinde aç insanlara sahiden yer var da biz onların elini tutuyoruz. Bu tartışılacak bir mantık değil. Anaokulundan başlayıp “insan evladını” eğitmek lazım. Tabii ailelerin de “Yaramazlık etme, yoksa seni köpeğe veririm”, “Dokunma o kediye mikrop kaparsın” demekten vazgeçmesi lazım. Henüz çok uzağında olduğumuz bu kavrama noktasına getirmeli yeni nesilleri. Hâl bu iken hayvanları gıda veya eşya olarak görenlere ne diyebilirsiniz? Onlara öncelikle hayata “öyle bakmamayı” öğretmek gerekmez mi?

Çok sıkı, çok korumacı kanunlarla ancak. Ölmekten korktuğu için emniyet kemeri takmaz bizim millet, ceza yemekten korktuğu için takar. Gelgelelim yeni yasa tasarısı bu konuda hiç ümit vermiyor. Çok ümitliydim ama görüyorum ki bunda da merhamet parantezi yok.
Sokak hayvanlarının yaşadıkları zor durum konusunda neler yapılmalı?
Doğa her varlığı neslinin devamını sağlamak mecburiyetiyle kodlamıştır. Örneğin kurak yerlerdeki ağacın kökleri, neslini devam ettirme kodu yüzünden aynı türün sulak yerlerdeki kardeşlerinin köklerine göre çok daha uzun olur, çok daha derine uzanır. Hayvanlar da böyledir.
Ne kadar çok katlederseniz o kadar çok ürerler ki kod işlesin. Paradoksa bak: Bir gönderiyorsun, bin geliyorlar. Sevmeyi bilseydin böyle olur muydu? Hiç kimsenin “zulmetme” ruhsatı yoktur. Sefalete sebep olanla seyirci kalan arasında fark olur mu? İkisi de odur, ikisi de aynı zalimdir. Türkiye’de sokak hayvanları bu kıskaçta eziyet görüyor.
Biri “Ben belediyeyim, ruhsatlıyım” deyip zulmediyor, diğeri “Ben ahaliyim, yetkisizim” deyip seyrediyor. Biri bir kuytuda korku içinde titreyen bir köpeğin sebebi, diğeri seyircisi. Ne fark var?

“Lucky”yi bana, yakalamaya çalıştığımız bir fareyi güya bize çaktırmadan koruma altına alan, hayvanı tutmak için evin muhtelif yerlerine koyduğumuz tutkallı kartonları, peynirli kartonla değiştirerek bizi semirmiş bir fare sahibi yapan kızımın yüreğindeki sevda ilham etmişti. O zamana kadar da vardı kediyle köpekle dostluğumuz ama o olay bizi başka bir boyuta taşıdı. İnsan o boyutta yaşamaya başlayınca, kendini bazı varlıkların efendisi gibi görmeyi bırakıp her varlığın paydaşı, kaderdaşı gibi görmeye başlıyor. Böyle olunca da bu hayatın hikâyesini yazanın yazdığını, sizin hikâye falan yazmadığınızı, ezelde yazılmış o hikâyede diğer kahramanlar kadar, ne eksik ne fazla, hasbelkader bir rolünüz olduğunu anlamaya başlıyorsunuz. Rol kapmaktan vazgeçiyor, nasıl ki insanlarla paylaşıyorsanız bu dünyayı, ne eksik ne fazla hayvanlarla da paylaştığınızı idrak edip kalbinizin kapılarını açıveriyorsunuz. O güzellikler de ömrünüzün ta içine birer ikişer girmeye başlıyor. Aynı var oluşun uzantıları oluyorsunuz birlikte. Et tırnaktan ayrılmıyor. Yazıyorsunuz. Zaten hayatınızın içindeler.
Siz çocuğunuza bu sevgiyi nasıl aşıladınız?
Kızımız Yağmur’u doğumunun ikinci gününde eve getirmiştik. Bebek pusetiyle içeri girdik ve hiç tereddüt etmeden hayatımızı paylaştığımız köpeklerin arasına koyduk. Çok merak ediyorlardı. Her biri tek tek koklayıp öperek “Hoşgeldin!” dedi ona. Sonra da bizden çok onlar üstüne titredi. Meselâ Yağmur’u yan komşu misafirliğe aldığında bizim evde kıyamet kopardı “Niye verdiniz?” diye. Geri gelinceye kadar köpekler bahçe duvarının dibine oturup ağlardı. Taytay durmayı öğrendiğinde Güllü (kangalımız) hemen koşup yanına gider, tutunması için dayanak olurdu ona. Okul çağında, sabahları koynuna yeni doğmuş kedi köpek yavruları koyardık; hiç mızmızlanmadan, onlarla oynaşıp kıkırdayarak fırlardı yatağından, güle oynaya okula giderdi. Biraz büyüyünce eşim her ikisi için birer beslenme çantası hazırlayıp boyundan büyük dobermanla gönül rahatlığıyla gezmeye yollardı onu. Abla kardeş tin tin misafirliğe giderlerdi. Evin önünden geçen sokak kedilerini ve köpeklerini beslerdik her gece. Kızım da bizimle oturup onlara isim koyar, arkadaşlık kurardı. Bu hep böyle devam etti. Hayatın paylaşmakla hayata benzediğini çok küçük yaşta öğrendi o. Üniversiteyi ona tuttuğumuz evde, sokaktan bulup evlat edindiği Dona ve bizim kanserli Betül’le beraber okuyup bitirdi.

Evli ve evsiz köpeklerin bir araya geldiği en büyük açık hava organizasyonu olan “Pedigree PetFest 2013”, Pedigree ve Whiskas’ın ana sponsorluğunda 9 Haziran 2013 tarihinde Sarıyer Life Park’ta gerçekleşiyor. “Pedigree” kelime anlamı olarak safkan demekse de insan ırkçılığı gibi hayvan ırkçılığını da sonuna kadar reddeden biri olarak festivali destekliyorum. Çünkü hayvan koruma ve kurtarma derneklerine, sahipsiz çocuklarımıza da stantlar veriliyor, yuva bulma imkânı tanınıyor. Bence hayvanınız yoksa hatta henüz sahiplenmeyi düşünmüyorsanız bile katılın. Piknik eğlenceli oluyor, insan, tabiri caizse hangi hayvana sulanacağını şaşırıyor. Köpeğinizle birlikte katılmayı düşünüyorsanız şu iki noktayı özellikle dikkate alın:
1. Aşı karnesi mutlaka yanınızda olsun.
2. Maalesef “tehlikeli ırk” diye bir şey var yasalarda ve Allah sizi inandırsın insan buna dâhil değil! Yasa kapsamında bulunan pitbull, tosa, dogo, fila ırkları ve melezleri festival alanına alınmayacak. (www.istanbulpetfest.com)
Develi’den sürekli destek
Gaziantep mutfağının en önemli temsilcilerinden Develi, geçtiğimiz kış kar yağışının en yoğun olduğu dönemde Fatih Belediyesi Yedikule Hayvan Barınağı’ndaki hayvanlar için beş günde bir ton yemek temin etmişti. Sokak hayvanları açlık çekerken artan yemeklerin ziyan edilmemesi gerektiğini düşünen Develi yöneticileri, bu yardımı sürekli kılmaya karar verdiler. Nisan ayından bu yana Develi restoranlarında artan yemeklerin tamamı toplanarak barınağa gönderiliyor. Şık restoran, konuklarından da gayet olumlu tepkiler aldığını, yemeğe gelenlerin tabaklarına kürdan, peçete gibi ayrıştırılması zor maddeleri atmamaya dikkat ettiklerini açıkladı. (www.develikebap.com)
Sema Atalay’la “sokak” buluşması
Kalamış’taki evini üç kediyle paylaşan, sokakta da 20 civarı kediye sahip çıkan sinema ve dizi oyuncusu Sema Atalay, hayvan severleri de bir araya getirecek bir platform olmayı hedefleyen BizimSokak.com’a katıldı. BizimSokak.com şu anda sadece İstanbul’un mahallelerini kapsayan ve zamanla diğer şehirleri de içine alması planlanan, Türkiye’nin bölgeye özel ilk sosyal paylaşım ağı. Üyelerinin yaşadıkları semtte olan biteni takip etmelerine ve komşularıyla iletişim kurmalarına zemin oluşturuyor. Sitede hesap açtıran Sema Atalay, bundan böyle sokak hayvanlarının sorunları ve refahıyla ilgili mesajlarını bu şekilde hayvan severlerle paylaşacak.

