
Hayvanlara hep düşkündüm, kendimi bildim bileli. Hiçbir zaman korkmadım. Ailem de düşkündü. Özellikle babam. Sadece korkmamayı değil, hayvanlara saygı duymayı da öğrettiler bana. İlkokul ikinci sınıftan itibaren kopeğimiz oldu: Orfe. Orfe ben üniversiteye başladığım yıl kanserden öldü. Çocukluğum ve ilk gençliğim onunla birlikte geçti. Ve hayır, felç olmadım! Bu saçmalıklara inanmadım hiç. Aynı şekilde ailem de böyle şeyleri asla ciddiye almadı. Evde Orfe vardı ama hayatımdaki tek hayvan o olmadı. Sokakta gördüğüm her kediyi, köpeği sevdim, okşadım. Kenelerini temizledim, gözü akana, çapağı birikene ilaç sürdüm, kulaklarındaki pislikleri temizledim, yaralarına pansuman yaptım, öptüm kokladım. Hâlâ sağlamım. Bu saçmalıklara inanmamızın sebebi bence cehalet değil, daha çok duyarsızlık ve ilgisizlik. O kadar kendimize dönük yaşıyoruz, kendimizi o kadar önemli görüyoruz ki her gün karşımıza çıkan kediye, köpeğe, kuşa ne yapar ne eder diye dikkat etmek aklımıza gelmiyor. Hatta görmüyoruz bile onları. Bu inanılmaz bir şey.

Böyle kalabalık bir aile olmanın zararını veya yararını gözlemledin mi? Evet, babam kanser oldu, akciğer kanseri. Kedilerle birlikte yaşıyorduk. Kedileri her zaman kucağında, koynundaydı. Açıkçası hiç aklımıza gelmedi onları vermek. Doktorlar da kedileri biliyorlardı, uzak tutun demediler. Özellikle kanser moral gerektiren bir hastalık ve bir kedinin göğsünüzde mırıldanması gerçekten moral, mutluluk veren bir şey. O sevgiyi hissetmek çok güzel. Babamı kaybettikten sonraki dönemde de evdeki kedilerin çok yararı olduğunu söyleyebilirim. Bir kere, oyalıyorlar. Üzüntünüzün, kederinizin arasında öyle şeyler yapıyorlar ki gülümsüyorsunuz. Ve gülümsemek her durumda gerekiyor bence. Babamın vefatından kısa süre önce Efe katılmıştı aileye. Gerçekten sevgisini acayip şekilde gösteren bir kedidir. Babamdan sonra dedim ki iyi ki Efe gelmiş bize…

En yaşlı kedimiz Biber 19’unu bitiriyor şu aralar. Böbrek hastası. Özel mama yiyor ve diyetine çok dikkat ediyor. Maması oda sıcaklığında ve blenderden geçmiş olmazsa yemez asla, bağırır avaz avaz. Yattığı yerler bellidir, başkası yatarsa bizi çağırıp şikayet eder, yatanı kaldırtır. Ne isterse onu yaptırır. Sayfan dolayısıyla mektuplar alıyorsundur pek çok. Bunlar ve sokaktaki gözlemlerin ışığında, ülkemizdeki insan ve hayvan ilişkisini nasıl değerlendiriyorsun? Sana umut veriyor mu? Bana gelen mektuplar duyarlı insanlardan ama o mektupların sebebi duyarsız insanlar. Umutlu muyum? Hayır. Dediğim gibi, bilinç düzeyimizin gelişmesini bekliyorum. Geçenlerde Alman bir bilim adamının makalesinde okudum, “Dünya için olabilecek en iyi şey, insan soyunun tükenmesidir” demiş. Kesinlikle katılıyorum. Sadece yok etmeye, bozmaya programlıyız. Bilinç düzeyimiz gelişmezse zaten tüketecek bir şey kalmayacağından hayırlısıyla biz de tükeneceğiz.

Bütün hayvanlar öyle ama kediler daha da hayranlık uyandıran yaratıklar. Birlikte yaşadıkça, onları tanıdıkça insanın ilgisi, hayranlığı, merakı artıyor. İlham vericiler. Enis Batur’un bir kitabı vardır, “Kediler Krallara Bakabilir” diye. Kedi sevenlerin karşılarındaki insanın kendilerini sevmeme hakkına saygı duymayı öğrenmelerinden bahseder. Kedi insana çok şey öğretir. Kendi alanını korumayı, karşıdakine saygı duymayı, karşılık beklemeden sevmeyi, hayranlık duymayı, sessiz kalmayı, düşünmeyi. Bence bunlar yazma arzusunu besleyen duygular.
En unutamadığın kurtarma hikâyeni anlatır mısın?
Benimkilerin hepsi sokaktan ama en özeli sanırım Çavdar ile Susam’ın hikâyesi. Şimdi ikisi de hayatta değil. 1993 yazıydı. Datça’da yazlıktaydık. Bir sabah kedi miyavlamalarıyla uyandım. Dışarı çıktım, arka bahçede bir karton kutu içine bırakılmış iki yavru kedi. Daha gözleri açılmamış. İkisi de tekir. Tabii ki eve çıkardım. Hemen İstanbul’daki veterineri aradık. Birkaç saatte bir önce damlalıkla beslemeye başladım, sonra babam İstanbul’dan kargoyla özel kedi biberonu yolladı. O kadar küçüktüler ki karınlarında tüy yoktu. Yürüyemiyorlardı bile. Hıçkırınca devriliyorlardı. Çavdar erkek, Susam dişiydi. Dünyanın en güzel tekir kedileriydi. Susam’ı yedi yaşında sarılıktan kaybettik. Çavdar’laysa 15 yıl boyunca aynı yastıkta yattım. Bana bakışı bile başkaydı. Evde olduğum her an yanımdaydı. Uyurken arkamı dönersem dürterek beni uyandırır, ona dönmemi isterdi. Susam’ın da Çavdar’ın da yeri asla dolmayacak. Onlarla geçirdiğim yıllar için müteşekkirim gerçekten.


Sokaklar, hanlar, hamamlar almaya kendimizi kaptırdığımız emlak oyunu Monopoly’de şekil şekil piyonlar vardır hani. Geçenlerde dünya çapında bir piyon oylaması yapıldı ve oylama sonucunda ütü emekliye ayrılırken, kedi bütün zarafetiyle yeşil sahalara adımını attı! 185 ülkede oyların yüzde 31’ini toplayan kedi helikopter, oyuncak robot ve hatta elmas yüzüğü geride bıraktı. Monopoly’nin kedi piyonlu yeni versiyonu yılın ikinci yarısından itibaren raflarda yerini almaya başlayacak.

Merkezi Almanya’da bulunan ve 2006’dan beri Türkiye’de faaliyet gösteren uluslararası şirket HDI Sigorta da sokak hayvanlarımıza el uzatanlardan olmayı seçti. Malum, İstanbul dev bir şehir… Her yanı “etçi” restoran, yemekhaneli fabrika ve muazzam büyüklükte site dolu… Ye ye ye! Muhtemelen her gün yenilen miktarda yiyecek de çöpe gidiyor. Hâlbuki sokaktakiler aç. Büyük kuruluşlar bağışçı olsalar bile, çıkan yemek artıklarını açlara ulaştırmakta sıkıntı yaşanıyor, çünkü gönüllülerde yiyecekleri günlük olarak çeşitli noktalardan toplayıp hayvanlara dağıtmak gibi bir mobil kabiliyet maalesef yok. HDI Sigorta tam bu talihsiz kopukluğa el atmış gibi görünüyor: hayvandostu.org üzerinden bağlantıya geçenlerin yemek artıklarını topluyor ve sokaktakilere dağıtıyor. Sadece bu teklifin kalabalık iş yerlerine duyurulmasına yardım ederek dahi pek çok karın doyurabilirsiniz.

